Antep’in Ünvanı Nedir? Gerçekten Kısır Bir Soru mu?
Herkesin merak ettiği ama kimsenin cesaret edemediği soru: Antep’in ünvanı nedir? Hadi gelin, bu soruya bir bakalım, tabii biraz mizahi bir dille, biraz da günlük hayatın içinde kaybolarak. Sonuçta, ben İzmir’de yaşayan, sürekli espri yapan ama içten içe her şeyin anlamını sorgulayan bir genç yetişkinim. (Bunları ben de bilemedim, ama böyleyim işte.)
Antep Mi, Gaziantep Mi? Farkında Olmadan Bir Düğüm
İlk önce, bu ünvan meselesine girmeden önce bir küçük açılım yapalım. Antep mi, Gaziantep mi? Bu mesele, aslında “Ankara mı, İstanbul mu?” sorusundan bile daha karmaşık. Bir arkadaşım bir gün şöyle demişti:
Arkadaş: “Ya, Antep’in ünvanı nedir? Yani Gaziantep mi, Antep mi?”
Ben: “Kardeşim, Antep’in ünvanı ‘Antep’ değil, ‘Antep Kebabı’ olabilir mesela, ne dersin?”
Ve tabii, bir yanda da büyük bir coğrafi ve kültürel kırılma yaşanıyor. “Gaziantep” resmiyken, “Antep” daha sokaklarda, kafelerde, evlerde öyle rahatça söyleniyor. Ama burada önemli olan başka bir şey var: Bunlar, Antep’in ünvanı hakkında ciddi bir kafa karışıklığı yaratır mı? Hayır, yaratmaz! Çünkü en nihayetinde her şeyin merkezinde bir şey var: Baklava!
Baklava: Antep’in Gerçek Ünvanı
Evet, Antep deyince, ilk akla gelen şey hiç kuşkusuz baklava. Fakat, baklava ile ilgili kafamdaki o esprili bakış açısını hemen devreye sokmam gerek. Düşünsenize, bir gün Antep’e gitmişsiniz ve bir tepsi baklava sipariş ediyorsunuz. “Bu, kesinlikle Antep baklavasıdır!” diye düşünüyorsunuz. Ancak, bir yandan kafanızda şu soru dolaşıyor:
Ben: “Bunu gerçekten Antep’ten mi aldım? Yani, ya başka bir şehirde bu kadar güzel baklava yapılabiliyorsa?”
Arkadaş: “İzmir’de yediğimiz baklava da güzel.”
Ben: “İzmir, baklava mı? O da ne?”
Arkadaş: “Baklava işte, o tatlı var.”
Ben: “Baklava değil, bakla tatlısı olur o!”
İşte Antep’in ünvanı tam olarak burada devreye giriyor: Baklava! Bunu çok ciddi bir şekilde yazmalıyım, çünkü gerçekten de Antep deyince, sadece baklava değil, aynı zamanda bu tatlıya adanmış bir yaşam felsefesi var. Kimse bunun farkında değil ama, bir baklavacının tek bir dilimiyle neler hissettiğini bilmek, bir insanı gerçekten “Antep’li” yapıyor.
Kısır mı, Kısır mı? Antep’te “Kısır” Denilen O Yemeğin Sırları
Antep deyince bir diğer popüler ünvan ise Kısır. Evet, bu biraz garip bir espri olabilir, ama gerçek şu ki, Antep’in kısırla olan ilişkisi… Aslında bir yerde çok özel. Bir gün, Antep’te bir arkadaşımın evinde kısır yediğimde, ciddi ciddi bir iç konuşma yaptım:
Ben (kendi kendime): “Hımm, bu kısır niye böyle farklı? Benim yediğim kısır da kısır, ama burada bir şey var. Hangi baharatı eklediler?”
Arkadaş: “Aaa, sen de fark ettin mi? Şu sırrı çözene kadar, sana bir ödül verelim!”
Ben: “Ne ödülü? Bu yemek değil, tam anlamıyla bir bulmaca.”
Evet, o kısır gerçekten hayatımda yediğim en iyi kısırdı. O kadar özeldi ki, bunu bir tür Gastronomi Nobel Ödülü gibi görmek gerekirdi. Bu da demektir ki: Antep’in ünvanı aslında, kısırın bile çok daha ötesinde bir şeyi temsil ediyor: bir yaşam tarzı!
Tabii, bunları yazarken, kendi kendime düşündüm: Beni nasıl yakaladı bu kısır? Kısır hakkında, ne kadar da ciddiyetle konuşuyorum! Bu yazının esas konusu neydi, biraz kayboldum ama neyse, bunu düzeltiriz.
Bütün Türkiye’nin Kendi Ünvanını Şaşırdığı O “Antep Kebabı”
Yine de, Antep deyince akla gelen bir başka ünvan da Antep Kebabı. Şimdi, burada sadece gazoz kapağı gibi bir “evet, kebap dedin, evet, güzel” cevabı vermek yetmez. Antep’te yediğiniz kebap, adeta bir şairin yazdığı şiir gibi, her parçasında bir anlam taşır.
Öyle ki, bir gün Antep’te kebap yerken şunu fark ettim:
Ben: “Kardeşim, bu kebabın üstünde bir sanat var. Ben İzmirli bir insan olarak, kebap yediğimi sanıyordum, ama bu kebap, bir felsefi tartışma gibi!”
Arkadaş: “Ya o kadar da abartma, sadece kebap!”
Ben: “Hayır, sadece kebap değil! Şimdi anlatayım. Bak, burada kebabın etini, baharatını, pişirme tekniğini çok önemli. Bu kebap, insanın ruhuna dokunuyor. Ben de, bir yemek tutkunuyum ya, ruhuma dokunan her şeyin derinliğine iniyorum!”
Ve sonunda şu sonuçla karşılaştım: Antep Kebabı, gerçekten de tüm Türkiye’nin kendine ait ünlü yemeklerinden bir tanesi.
Antep’in Ünvanı: Bir Lezzet Yolculuğu
Şimdi bu yazıyı bitirirken, Antep’in ünvanını sadece bir şehir ismiyle ya da coğrafi bir konumla tanımlamak, haksızlık olur. Antep, aslında bir yaşam tarzı. Baklava, kebap, kısır, ve tabii ki o mis gibi gazozlu lahmacunlar… Bunlar, bir şehri tanımlayan öğeler, ama bir şehirdeki insanların kendilerini nasıl ifade ettiği, nasıl yaşamlarıyla, yemekleriyle övündüğü de ayrı bir konu.
Bunun sonucunda şunu diyebilirim ki: Antep’in ünvanı kesinlikle yemekle ilgili! Ama sadece yemek değil, yemek yapma sanatı, yemekle uğraşma biçimi ve yemekle duygusal bağ kurma sanatı. Antep, öyle bir yer ki, sadece lezzetleriyle değil, hayatın her anında insanların o lezzetlere ne kadar anlam kattıklarıyla da ünlüdür.
Ve bana sorarsanız, Antep’in ünvanı gerçekten ‘Lezzet Başkenti’ olmalı. Hem bir mühendis hem de bir İzmirli olarak, mantıklı bir çözüm bulmuş oldum. Bunu duyan arkadaşlarım, bana hep gülüyorlar ama neyse, gerçeklere saygı!